Nội dung chính
Giải ngân đầu tư công 2025: Thực trạng và thách thức
Bộ Tài chính đặt mục tiêu 755.141,6 tỷ đồng giải ngân đến cuối 2025, nhưng chỉ đạt 82,7% kế hoạch. Con số này cho thấy tiến độ giải ngân ở nhiều bộ, ngành và địa phương vẫn còn chậm và gặp nhiều vướng mắc.
Tiến độ hiện tại
Theo số liệu của Bộ Tài chính, đến 31/12/2025 tổng giá trị giải ngân vốn đầu tư công sẽ tăng 2,4% so với cùng kỳ năm trước, nhưng vẫn chỉ đạt 82,7% chỉ tiêu do Thủ tướng giao. Trong 22 bộ, cơ quan trung ương, tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân quốc gia, trong khi 11 đơn vị đạt hoặc vượt mức trung bình, tiêu biểu như Ngân hàng Phát triển Việt Nam, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam, và Bộ Tài chính.
Ở cấp địa phương, 15 tỉnh, thành phố (ví dụ: Hà Nội, Hải Phòng, Ninh Bình…) đạt tỷ lệ giải ngân trên mức trung bình, nhưng vẫn còn 17 địa phương còn tụt phía sau.
Nguyên nhân gây chậm trễ
Nguyên nhân được chia làm hai nhóm:
- Chủ quan: Lập kế hoạch chưa sát thực tế, đăng ký nhu cầu vốn không phù hợp, công tác giải phóng mặt bằng và tái định cư chưa quyết liệt, năng lực quản lý dự án hạn chế.
- Khách quan: Thời tiết xấu (mưa bão), khan hiếm vật liệu xây dựng, thủ tục giải ngân ODA phụ thuộc vào nhà tài trợ, và một số quy định chính sách còn mơ hồ.
6 nhiệm vụ trọng tâm để đẩy nhanh giải ngân
- Rà soát và tổng hợp vướng mắc cơ chế, chính sách. Các bộ, cơ quan ngang bộ cần báo cáo, đề xuất kịp thời để cấp có thẩm quyền xem xét, tháo gỡ.
- Giải quyết điểm nghẽn mặt bằng. Đảm bảo bàn giao mặt bằng sạch, tăng cường tuyên truyền bồi thường, hỗ trợ và tái định cư người dân.
- Theo dõi thị trường vật liệu xây dựng. Đảm bảo nguồn cung cho các dự án giao thông trọng điểm quốc gia và liên vùng.
- Tháo gỡ khó khăn cho nhà thầu và đơn vị quản lý. Đẩy nhanh tiến độ các dự án lớn như đường sắt tốc độ cao Bắc‑Nam và các tuyến kết nối Việt Nam‑Trung Quốc.
- Đảm bảo đội ngũ cán bộ có năng lực. Phân bổ nhân sự có kinh nghiệm, đặc biệt ở các khu vực miền núi, sâu vùng xa.
- Rút gọn thủ tục thanh toán. Đơn giản hoá hồ sơ, thanh toán kịp thời cho khối lượng nghiệm thu, kiểm soát tạm ứng chặt chẽ để tránh dồn vào cuối năm.
Việc thực hiện đồng bộ 6 nhiệm vụ trên không chỉ giúp tăng tỷ lệ giải ngân mà còn nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn công, tạo động lực cho các dự án hạ tầng quan trọng.
Văn Sơn
