Nội dung chính
Giải ngân 100% vốn đầu tư công năm 2025 không còn là giấc mơ xa vời khi các địa phương như Ninh Bình và Hà Nội đã đưa ra những biện pháp thực tiễn, khả thi.
Tổng quan kế hoạch đầu tư công quốc gia 2025‑2026
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổng vốn đầu tư công giao cho các bộ, cơ quan Trung ương năm 2025 là 902.075,555 tỷ đồng. Khi cộng thêm kế hoạch cân đối địa phương và các năm trước chuyển sang, tổng số vốn cần giải ngân lên đến 1.166.535,8 tỷ đồng. Đến 31/12/2025, đã giải ngân được 755.141,6 tỷ đồng (83,7% kế hoạch), còn lại 146.933,955 tỷ đồng phải hoàn thành trước 31/1/2026.
Năm 2026, Thủ tướng giao hơn 995.000 tỷ đồng, trong đó có 5% tiết kiệm để hỗ trợ dự án Đường sắt cao tốc Lào Cai‑Hà Nội‑Hải Phòng.
Bài học từ Ninh Bình: Chiến lược giải phóng mặt bằng và nguồn vật liệu
Với gần 76.000 tỷ đồng được giao, tỉnh Ninh Bình đã đạt tỷ lệ giải ngân 144%. Ông Trần Huy Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh, nhấn mạnh ba yếu tố then chốt:
- Ban chỉ đạo giải phóng mặt bằng: Đưa ra quyết định linh hoạt chuyển đổi mục đích sử dụng đất, đồng thời đồng thời bố trí tái định cư cho người dân.
- Tiếp cận nguồn vật liệu địa phương: Khảo sát sẵn sàng nguồn đá, sau đó hợp tác với các tỉnh lân cận (Thanh Hóa, Hòa Bình) để bổ sung cát, đất san lấp.
- Quy trình lựa chọn nhà thầu: Tuyển chọn đơn vị tư vấn và nhà thầu có năng lực tài chính và kỹ thuật đáp ứng tiêu chuẩn.
Trong giai đoạn thực hiện, Ninh Bình tổ chức họp giao ban hàng tuần, hàng tháng để giám sát tiến độ, kịp thời tháo gỡ khó khăn và chuyển vốn nhanh chóng khi có khối lượng nghiệm thu.
Hà Nội: Ứng dụng cơ chế ‘làn xanh’ và điều hành linh hoạt
Thành phố Hà Nội, với vốn đầu tư công hơn 103.000 tỷ đồng, đã giải ngân 106,8% kế hoạch Thủ tướng và 86,2% kế hoạch nội thành vào cuối 2025. Đạt mức này nhờ:
- Cơ chế ‘làn xanh’: Rút ngắn thời gian thủ tục cho các dự án trọng điểm, giảm bớt các bước phê duyệt không cần thiết.
- Điều hành vốn linh hoạt: Chuyển vốn từ các dự án giải ngân chậm sang dự án có tiến độ tốt, đảm bảo nguồn lực luôn tập trung vào các hạ tầng chiến lược.
- Phân cấp, ủy quyền: Giao toàn bộ thẩm quyền quyết định đầu tư, điều chỉnh dự án và quyết toán cho cấp xã, tăng tính tự chủ.
Hà Nội còn khởi công đồng loạt các công trình lớn như Trục Đại lộ sông Hồng, Khu đô thị thể thao Olympic và các cây cầu huyết mạch (Vân Phúc, Ngọc Hồi, Thượng Cát, Trần Hưng Đạo) cùng tuyến đường sắt số 5 (Văn Cao‑Hòa Lạc).
Bộ Xây dựng: Cam kết giải ngân 95% trước 31/1/2026
Trong năm 2025, Bộ Xây dựng được giao 74.320 tỷ đồng, đã giải ngân 76,6% trước 31/12/2025. Đối mặt với thời tiết cực đoan, Bộ đã tập trung giải ngân trong 9 ngày cuối năm, bổ sung 14.000 tỷ đồng, nâng tổng tỷ lệ lên 90,4%.
Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy cam kết sẽ đạt 95% trước 31/1/2026 và hướng tới 100% trong năm tài chính. Năm 2026, ngân sách của Bộ sẽ vượt 133.000 tỷ đồng, đã được phân bổ chi tiết cho các dự án và ban hành chỉ thị giải ngân toàn bộ.
Kết luận và khuyến nghị
Những thành công của Ninh Bình, Hà Nội và Bộ Xây dựng cho thấy yếu tố quyết định là:
- Thiết lập Ban chỉ đạo giải phóng mặt bằng với quyền quyết định linh hoạt.
- Áp dụng cơ chế “làn xanh” để rút ngắn thời gian thủ tục.
- Đảm bảo nguồn vật liệu địa phương và hợp tác khu vực lân cận.
- Phân cấp, ủy quyền, và giám sát thường xuyên qua các cuộc họp giao ban.
- Điều hành vốn linh hoạt, chuyển đổi ưu tiên dự án có tiến độ tốt.
Đối với các tỉnh, thành phố và ngành bộ còn đang gặp khó khăn, việc bắt chước các mô hình trên, kết hợp với việc xây dựng kế hoạch chi tiết dự án và theo dõi tiến độ chặt chẽ, sẽ là chìa khóa để đạt mục tiêu giải ngân 100% vốn đầu tư công năm 2025.
Quý độc giả có ý kiến hoặc muốn chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn? Hãy comment bên dưới và đăng ký nhận bản tin để không bỏ lỡ các bài viết phân tích sâu về đầu tư công.
