Nội dung chính
Mỹ tăng áp lực nhằm kiểm soát Greenland khiến châu Âu lo lắng, đặt câu hỏi về tính bền vững của NATO và sự gắn kết phương Tây.
Động thái mới của Washington đối với Greenland
Trong những tuần gần đây, Nhà Trắng lại một lần nữa đưa ra các tuyên bố cứng rắn về việc muốn “điều khiển” Greenland – hòn đảo lớn nhất thế giới nằm trong khu vực Bắc Băng Dương. Thư ký báo chí Karoline Leavitt, ngày 6/1, xác nhận rằng việc kiểm soát Greenland là “ưu tiên an ninh quốc gia” của Mỹ, nhằm răn đe các đối thủ chiến lược như Nga và Trung Quốc. Theo cô, việc triển khai lực lượng quân sự Mỹ luôn là một trong những lựa chọn khả thi.
Vị trí chiến lược và giá trị kinh tế của Greenland
Greenland, thuộc chủ quyền Đan Mạch, có dân số khoảng 57.000 người và diện tích hơn 2,16 triệu km². Nằm trên tuyến đường ngắn nhất nối Bắc Mỹ và châu Âu, đảo này không chỉ là một điểm dừng quan trọng cho các tuyến bay và tàu ngầm, mà còn sở hữu nguồn khoáng sản phong phú – từ kim loại hiếm đến tiềm năng khai thác dầu khí. Những yếu tố này khiến Washington coi Greenland là một “cốt lõi” trong chiến lược an ninh và kinh tế của mình.
Phản ứng của Đan Mạch và các đồng minh châu Âu
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nhanh chóng bác bỏ ý tưởng Mỹ, khẳng định rằng “Mỹ không có quyền sáp nhập bất kỳ vùng lãnh thổ nào của Vương quốc Đan Mạch, bao gồm Greenland và quần đảo Faroe”. Bà cảnh báo rằng bất kỳ hành động quân sự nào đối với Greenland sẽ là “hồi kết của NATO”. Các nhà lãnh đạo châu Âu – Pháp, Đức, Anh, Italy, Ba Lan và Tây Ban Nha – cũng đã ký tuyên bố chung ủng hộ lập trường Đan Mạch, nhấn mạnh quyền quyết định cuối cùng thuộc về người dân Greenland.
Liên quan đến chiến lược an ninh quốc gia Mỹ
Theo Rasmus Sondergaard, chuyên gia chính sách đối ngoại tại Viện Nghiên cứu Quốc tế Đan Mạch, Washington đã đưa ra một “chiến lược Tây bán cầu” trong tài liệu an ninh quốc gia mới, trong đó Greenland được xem là một phần quan trọng để duy trì ưu thế quân sự và kinh tế ở khu vực Bắc Băng Dương. Sondergaard nhấn mạnh, nếu Mỹ thực sự muốn kiểm soát đảo, họ sẽ phải đối mặt với phản kháng mạnh mẽ không chỉ từ Đan Mạch mà còn từ toàn bộ khối NATO.
Ảnh hưởng tới quan hệ NATO và an ninh châu Âu
Những phát ngôn của Stephen Miller, phó chánh văn phòng Nhà Trắng, cho rằng Greenland “rõ ràng” thuộc về Mỹ và không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực, đã làm dấy lên lo ngại sâu rộng trong giới chính trị châu Âu. Donald Tusk, Thủ tướng Ba Lan, tuyên bố: “Đan Mạch có thể tin tưởng vào sự đoàn kết của toàn bộ châu Âu”, nhưng đồng thời nhắc nhở rằng các quốc gia thành viên NATO không thể bỏ qua nguyên tắc tôn trọng chủ quyền quốc gia.
Những dự đoán và kịch bản tương lai
Giáo sư Nathalia Tocci từ Johns Hopkins University cho rằng bước tiếp theo của Trump sẽ phụ thuộc vào kết quả can thiệp vào Venezuela. Nếu Washington thành công trong việc kiểm soát nguồn dầu của Venezuela, áp lực lên Greenland có thể tăng lên; ngược lại, nếu chiến dịch thất bại, động lực mở rộng sang các khu vực chiến lược khác sẽ giảm sút.
Trong một buổi phỏng vấn trên chuyến bay quân sự ngày 4/1, Trump đã nói: “Tôi chưa muốn bàn về Greenland. Hãy nói về Venezuela, Nga và Ukraine. Greenland thì khoảng hai tháng nữa hãy lo. Hoặc nói về Greenland sau 20 ngày nữa”. Câu trả lời này cho thấy Washington vẫn đang cân nhắc thời gian và mức độ ưu tiên của vấn đề.
Như Tâm (Theo WSJ, DW, Reuters)
