Nội dung chính
Ukraine tin rằng cam kết an ninh tương tự Điều 5 NATO có thể là tiền đề để chấp nhận thỏa thuận hòa bình, nhưng điều này nhiều khả năng sẽ bị Nga phản đối.
Đề xuất đảm bảo an ninh cho Ukraine
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đã thảo luận trực tiếp tổng cộng khoảng 8 giờ tại Berlin, Đức trong hai ngày 14-15/12. Sau cuộc họp, phía Mỹ cho biết hai bên đạt đồng thuận 90% về kế hoạch chấm dứt xung đột Ukraine.
Điều 5 quy định bất cứ cuộc tấn công nào nhằm vào một thành viên của khối cũng được coi là đòn tấn công nhằm vào cả liên minh và NATO sẽ phối hợp đáp trả.
Các đảm bảo an ninh cho Ukraine
Các đảm bảo an ninh này được thiết kế như một bệ đỡ cho thỏa thuận lớn hơn nhằm đạt được lệnh ngừng bắn chấm dứt cuộc chiến sắp kéo dài 4 năm.
Chúng được thể hiện qua hai tài liệu sau cuộc đàm phán ở Berlin. Tài liệu thứ nhất trình bày những nguyên tắc chung, trong đó đề cập đến đảm bảo an ninh tương tự Điều 5, theo hai quan chức Mỹ và một số quan chức châu Âu dự họp.
Triển khai lực lượng đa quốc gia
Một “lực lượng đa quốc gia do châu Âu dẫn dắt” sẽ được thành lập từ các nước sẵn sàng tham gia. Pháp, Anh, Ba Lan và một số nước được cho là sẽ góp mặt trong lực lượng này.
Cơ chế giám sát và xác minh lệnh ngừng bắn
Hòa bình cũng sẽ được đảm bảo thông qua “cơ chế giám sát và xác minh lệnh ngừng bắn do Mỹ dẫn dắt”, nhằm phát hiện các hành động vi phạm và cảnh báo sớm về nguy cơ tấn công trong tương lai.
Theo đó, Mỹ bằng các phương tiện trinh sát, do thám của mình sẽ phát hiện sớm các dấu hiệu cho thấy Nga tiến hành chiến dịch “che mắt” để nối lại hành động thù địch.
Thách thức với thỏa thuận hòa bình
Vấn đề lớn nhất hiện nay đối với lệnh ngừng bắn tiềm năng là Nga không được mời tham gia các cuộc đàm phán ở Berlin.
Theo giới quan sát, bất cứ thỏa thuận chấm dứt giao tranh nào đều đòi hỏi nhượng bộ đáng kể từ cả Tổng thống Zelensky lẫn Tổng thống Nga Vladimir Putin.
