Nội dung chính
Giá quặng sắt chạm mức cao nhất 15 tháng nhờ kỳ vọng kích thích kinh tế từ Bắc Kinh, nhưng rủi ro dư cung và nhu cầu thép suy yếu vẫn còn tồn tại.
Trong những tuần đầu năm 2026, thị trường quặng sắt toàn cầu đã ghi nhận một đà tăng mạnh chưa từng thấy. Hợp đồng tương lai quặng sắt tại Singapore vượt ngưỡng 109 USD/tấn, đánh dấu mức cao nhất trong vòng 15 tháng. Động lực chính đến từ các tín hiệu kích thích kinh tế liên tục của chính phủ Trung Quốc, khiến nhà đầu tư kỳ vọng nhu cầu nguyên liệu cho ngành thép sẽ phục hồi.
1. Nghịch lý giữa giá tăng và nhu cầu thực tế
Theo phân tích của Bloomberg, sự bùng nổ giá quặng sắt đang tạo ra một nghịch lý: giá tăng mạnh trong khi các yếu tố cơ bản chưa cải thiện tương xứng. Trung Quốc – nước nhập khẩu quặng sắt lớn nhất thế giới – vừa ghi nhận khối lượng nhập khẩu kỷ lục năm ngoái, nhưng dự báo sản lượng thép trong năm 2025 sẽ giảm xuống mức thấp nhất trong 7 năm, phản ánh nhu cầu nội địa đang yếu đi, nhất là trong bối cảnh bất động sản chưa hồi phục.
Thêm vào đó, tồn kho quặng sắt tại các cảng Trung Quốc đã tăng mạnh, chạm mức cao nhất trong 4 năm qua, cho thấy áp lực dư cung vẫn còn hiện hữu. Khi chính sách của Bắc Kinh tập trung vào cải cách cơ cấu và cắt giảm công suất dư thừa, nhu cầu thực tế có thể không đủ để duy trì mức giá hiện tại.
2. Tâm lý đầu cơ và rủi ro đảo chiều
Ewa Manthey, chiến lược gia hàng hóa tại ING Groep, cho rằng đợt tăng giá hiện nay chủ yếu được đẩy bởi tâm lý chấp nhận rủi ro của các quỹ đầu cơ. “Sự phân kỳ giữa giá và các yếu tố nền tảng khiến thị trường dễ bị tổn thương nếu dòng vốn đầu tư đảo chiều,” bà nhấn mạnh.
Trong ngắn hạn, thị trường vẫn có thể được hỗ trợ bởi kỳ vọng Bắc Kinh sẽ tăng chi tiêu tài khóa trong giai đoạn đầu của chu kỳ 5 năm mới. HSBC dự báo, nếu đầu tư hạ tầng được thúc đẩy mạnh, nhu cầu hàng hóa công nghiệp – bao gồm quặng sắt – sẽ được nâng đỡ đáng kể.
3. Áp lực cung dài hạn: Dự án Simandou
Trái ngược với lạc quan ngắn hạn, triển vọng dài hạn của quặng sắt đang bị ảnh hưởng bởi dự án Simandou ở Guinea – một trong những mỏ quặng sắt lớn nhất thế giới với vốn đầu tư khoảng 23 tỷ USD. Khi đạt công suất tối đa, Simandou dự kiến sẽ cung cấp tới 5% sản lượng toàn cầu.
Theo Bloomberg, chuyến hàng thương mại đầu tiên từ Simandou dự kiến sẽ cập cảng Trung Quốc trong tháng này. Giá quặng sắt giao ngay có thể giảm dần từ mức trung bình 100 USD/tấn trong quý I/2026 xuống 90 USD/tấn vào quý II/2027, tạo áp lực giảm giá lên thị trường.
4. Biến số từ các cuộc đàm phán giá
Thêm vào đó, thị trường còn phải đối mặt với biến số từ các cuộc đàm phán giá giữa tập đoàn BHP Group và các doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc. Jack Teah, chuyên gia phân tích tại Shanghai Metals Market, cho biết nếu tranh chấp được giải quyết, một lượng lớn quặng sắt trước đây bị hạn chế có thể đổ vào thị trường, làm tăng áp lực giảm giá.
Kết luận
Nhìn chung, đà tăng giá đầu năm 2026 mang tính chất đầu cơ và dựa vào kỳ vọng chính sách. Khi nguồn cung mới từ Simandou dần hiện thực và nhu cầu thép chưa hồi phục bền vững, thị trường quặng sắt vẫn sẽ tiếp tục biến động và tiềm ẩn rủi ro. Các nhà đầu tư nên cân nhắc kỹ lưỡng giữa tín hiệu kích thích ngắn hạn và các yếu tố cơ bản dài hạn trước khi quyết định vị thế.
Tuệ Nhân
