Giải ngân vốn đầu tư công 2025: Điểm sáng và thách thức cho các địa phương

Giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 đang cho thấy cả những thành công bất ngờ và những khoảng trống đáng lo ngại.

Tổng quan giải ngân các địa phương

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2025 của các địa phương đạt 866,172,084 tỷ đồng, trong đó 695,877,755 tỷ đồng là phần Thủ tướng giao và 170,294,329 tỷ đồng là phần địa phương tự tăng. Đến hết ngày 25/12/2025, các địa phương đã giải ngân được 512,617,451 tỷ đồng, tương đương 73,7% kế hoạch Thủ tướng và 59,2% tổng kế hoạch. Con số này phản ánh một thực tế: năng lực hấp thụ vốn của nhiều địa phương chưa kịp với tốc độ mở rộng kế hoạch.

Phân nhóm địa phương dựa trên tỷ lệ giải ngân

1. Nhóm vượt kế hoạch (tỷ lệ > 100% so với kế hoạch Thủ tướng)

Những địa phương này đã thể hiện năng lực tổ chức và điều hành dự án xuất sắc. Điển hình:

• Hà Tĩnh: 6,188,682 tỷ đồng, đạt 128,8% kế hoạch Thủ tướng.
• Ninh Bình: 35,330,083 tỷ đồng, đạt 122,6%.
• Thanh Hóa: 15,361,893 tỷ đồng, đạt 112,8%.
• Hải Phòng: 34,884,800 tỷ đồng, đạt 97,2% kế hoạch Thủ tướng và 88,8% tổng kế hoạch.
• Thành phố Hà Nội: 76,396,722 tỷ đồng, đạt 91,3% kế hoạch Thủ tướng.

Nguyên nhân chung: chuẩn bị dự án sớm, đủ điều kiện thực hiện, và sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ quan để tháo gỡ nhanh các vướng mắc về mặt bằng, thủ tục và vật liệu.

2. Nhóm trung bình (khoảng 73,7% – 86,3% kế hoạch Thủ tướng)

Đây là nhóm chiếm tỷ trọng lớn nhất. Nhiều địa phương trong nhóm này có khả năng đẩy mạnh giải ngân trong những tháng cuối năm để cải thiện kết quả.

• TP.HCM: 82,005,004 tỷ đồng, đạt 68,1% kế hoạch Thủ tướng và 53,7% tổng kế hoạch – vẫn là địa phương có quy mô vốn lớn nhất.
• Đồng Nai: 19,317,282 tỷ đồng, đạt 60,7% kế hoạch Thủ tướng.
• Hưng Yên: 26,713,484 tỷ đồng, đạt 66,1% kế hoạch Thủ tướng.
• Đồng Tháp, Cà Mau, Quảng Ngãi, Lai Châu, An Giang, TP.Huế, TP.Đà Nẵng…: tỷ lệ giải ngân từ 50% đến 69,6%.

Thách thức chính của nhóm này là thời gian còn lại ngắn, đòi hỏi phải tăng cường giải phóng mặt bằng và rút ngắn chu kỳ thầu.

3. Nhóm yếu (dưới 50% kế hoạch Thủ tướng)

Những địa phương này phản ánh khoảng cách lớn giữa kế hoạch và thực thi, đặt ra nguy cơ kéo dài kế hoạch sang 2026.

• Tuyên Quang: 4,540,009 tỷ đồng, đạt 29,3% kế hoạch Thủ tướng.
• Sơn La: 37,9% kế hoạch Thủ tướng.
• Cần Thơ: 47,3% kế hoạch Thủ tướng, 46,2% tổng kế hoạch.
• Vĩnh Long, Đắk Lắk: dưới 50% tổng kế hoạch.

Nguyên nhân thường gặp: khởi công chậm, thủ tục đầu tư và đấu thầu kéo dài, vướng mắc giải phóng mặt bằng chưa giải quyết triệt để, và một số địa phương đã tăng kế hoạch vốn sau ngày 30/9/2025 khiến thời gian thực hiện thu hẹp.

Những bài học và hướng đi cho năm 2026

Để tránh “tồn đọng vốn” và tăng hiệu quả sử dụng, các địa phương cần:

1. Liên kết chặt chẽ giữa kế hoạch vốn và năng lực thực tế, không tăng quy mô một cách hời hợt.
2. Thắt chặt kỷ luật quản lý dự án, giảm thời gian thủ tục và đẩy nhanh giải phóng mặt bằng.
3. Áp dụng các mô hình quản lý dự án hiện đại (PMI, Agile) để nâng cao năng suất thực hiện.
4. Tăng cường đào tạo đội ngũ quản lý tài chính và giám sát độc lập, nâng cao minh bạch và trách nhiệm.

Khi dòng vốn đầu tư công chảy nhanh, minh bạch và đạt mục tiêu, nó sẽ trở thành động lực thực sự cho tăng trưởng kinh tế địa phương.

Hãy chia sẻ quan điểm của bạn: Địa phương nào bạn cho là đang làm gương trong việc giải ngân? Nhận xét của bạn sẽ giúp cộng đồng hiểu rõ hơn về thách thức và cơ hội.