Nội dung chính
Vì sao mái nhà lại là yếu tố quyết định trong kiến trúc nhiệt đới?
Ở Việt Nam, khí hậu nóng ẩm và mưa dày đặc khiến mái nhà không chỉ là lớp bảo vệ mà còn là điểm nhấn thẩm mỹ và sức khỏe của ngôi nhà. Khi lựa chọn hình dạng và vật liệu, chúng ta phải cân bằng giữa khả năng chịu nước, khả năng cách nhiệt và tính thẩm mỹ.
Case study 1: Dâu Tằm House – Bảo Lộc (Lâm Đồng)
Dự án nằm trên đồi Lý Thái Tổ, Bảo Lộc, được 6717 Studio thiết kế dựa trên địa hình tự nhiên. Kiến trúc sư sử dụng các tầng cao độ liên tục, tạo nên một khối mái xoay đa góc, vừa phá vỡ cảm giác “bị kẹt” trong không gian, vừa giúp nước mưa chảy nhanh, giảm thiểu hiện tượng rêu mốc.
Hệ thống mái hiên xà thấp, kết hợp cột gỗ thông sơn đen, không chỉ mở rộng không gian sinh hoạt mà còn điều tiết ánh sáng và mưa. Đài phun nước dưới mái hiên tạo micro‑climate, làm mát không khí mà không cần máy lạnh.
Vật liệu nội thất chủ yếu là đá Lai Châu, gỗ và mây đan, kết hợp với bếp inox hiện đại. Ánh sáng tự nhiên được chiếu qua các khe hở trên mái, tạo hiệu ứng sáng‑tối‑đổ bóng độc đáo.
Case study 2: Tent House – Nha Trang
Được thiết kế bởi Nha Dan Architects, Tent House lấy cảm hứng từ chiếc lều truyền thống, nhưng mở rộng thành một “khung lều” khổng lồ kéo căng giữa các bức tường chính. Hệ thống mái liên hoàn không chỉ tạo hình dáng đặc trưng mà còn tối ưu hoá thông gió và ánh sáng tự nhiên.
Những khe hở giữa các tấm mái cho ánh sáng chiếu sâu vào không gian nội thất, đồng thời mang tầm nhìn ra khu vườn và cảnh quan thành phố. Hệ thống lam kính có thể điều chỉnh góc mở, giúp đón gió mát mùa hè và bảo vệ công trình trong những cơn mưa mạnh.
Thiết kế mở rộng diện tích sinh hoạt, giảm bớt nhu cầu dùng tường ngăn chia, tạo cảm giác gắn kết gia đình và gần gũi với thiên nhiên – một trải nghiệm thường chỉ thấy ở nông thôn nhưng được mang vào trung tâm đô thị Nha Trang.
Bài học thiết kế mái cho ngôi nhà Việt Nam
- Chọn hình dạng mái phù hợp với khí hậu: Mái dốc đa lớp hoặc mái hiên xà thấp giúp thoát nước nhanh, giảm rêu mốc.
- Sử dụng vật liệu bền, thẩm mỹ: Tole, gỗ, đá tự nhiên hoặc lam kính có khả năng chịu UV và mưa.
- Tích hợp không gian xanh và ánh sáng tự nhiên: Khe hở, cửa sổ mái, và các yếu tố nước (đài phun) tạo micro‑climate.
- Hòa nhập với địa hình: Thiết kế theo địa hình tự nhiên giúp giảm công sức san lấp, đồng thời tạo điểm nhấn độc đáo.
Áp dụng những nguyên tắc trên, kiến trúc sư và chủ nhà có thể biến mái nhà thành “cầu nối” giữa con người và thiên nhiên, thay vì chỉ là lớp bảo vệ tĩnh.
Lưu Hà
