Nội dung chính
Meta tiến vào kỷ nguyên năng lượng hạt nhân: Bước đột phá cho AI và siêu máy tính
Meta đã ký ba thỏa thuận chiến lược với các nhà cung cấp năng lượng hạt nhân hàng đầu – Vistra, TerraPower và Oklo – nhằm cung cấp hơn 6,6 GW điện cho hệ thống siêu máy tính Prometheus.
Vì sao Meta lại chuyển sang năng lượng hạt nhân?
AI hiện đại, đặc biệt là các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), tiêu thụ lượng điện khổng lồ để duy trì hoạt động 24/7. Nguồn năng lượng tái tạo như gió và mặt trời mặc dù sạch nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu độ ổn định liên tục của các trung tâm dữ liệu quy mô hyperscale. Do đó, Meta tìm đến hạt nhân – nguồn năng lượng có khả năng cung cấp điện liên tục, mật độ năng lượng cao và ít biến động.
Ba đối tác chiến lược
- Vistra: Hỗ trợ tài chính để kéo dài tuổi thọ và nâng công suất cho các nhà máy hạt nhân hiện có tại Ohio và Pennsylvania. Đây là giải pháp ngắn‑hạn giúp Meta nhanh chóng có nguồn điện bổ sung.
- TerraPower: Đầu tư vào hai dự án SMR (Small Modular Reactor) dự kiến đi vào hoạt động năm 2032, với quyền truy cập tối đa sáu dự án khác của công ty đến năm 2035.
- Oklo: Công ty đang phát triển khu phức hợp hạt nhân tại Pike, Ohio, dự kiến đưa vào vận hành năm 2030. Đáng chú ý, Sam Altman – CEO OpenAI và nhà đầu tư lớn nhất của Oklo – nắm khoảng 4,3 % cổ phần, tạo ra một “điểm giao” thú vị giữa hai “đại gia” AI.
Quy mô và tác động kinh tế
Tổng công suất dự kiến 6,6 GW tương đương cung cấp điện cho khoảng 5 triệu hộ gia đình Mỹ (1 GW ≈ 750.000 hộ). Ngoài việc bảo đảm nguồn năng lượng cho Prometheus, các dự án hạt nhân cũng sẽ tạo ra hàng ngàn việc làm xây dựng và hàng trăm vị trí vận hành dài hạn tại Ohio, góp phần giảm lo ngại về tiêu thụ tài nguyên địa phương.
Rủi ro và thách thức
TerraPower và Oklo vẫn đang trong giai đoạn phát triển và phải đối mặt với rào cản pháp lý, chi phí vốn và thời gian đưa lò phản ứng vào hoạt động. Lịch trình 2030‑2032 vẫn chỉ là ước tính; trong ngành hạt nhân, việc trễ hẹn là thực tế thường gặp. Nếu các dự án không đạt thời hạn, tiến độ của Prometheus có thể bị ảnh hưởng đáng kể.
Ảnh hưởng tới cuộc đua AI toàn cầu
Meta không chỉ đang “đua” về thuật toán; họ đang đặt cược vào năng lượng để duy trì vị thế cạnh tranh. Joel Kaplan, giám đốc chính sách của Meta, nhấn mạnh: “Cơ sở hạ tầng AI hiện đại và nguồn năng lượng ổn định là nền tảng cho vị thế lãnh đạo AI của Mỹ.” Khi các “ông lớn” công nghệ – Meta, Amazon, Google – cùng ủng hộ mục tiêu tăng gấp ba sản lượng hạt nhân toàn cầu vào 2050, chúng ta đang chứng kiến một xu hướng hội tụ mạnh mẽ giữa Thung lũng Silicon và ngành năng lượng nguyên tử.
Bùi Tú
