Nội dung chính
Quốc hội Mỹ đang nỗ lực tái khẳng định vai trò lập pháp bằng các dự luật quyết liệt, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump thường xuyên bỏ qua quy trình lập pháp.
Động thái mới của Thượng viện: Dự luật hạn chế quyền lực chiến tranh
Vào ngày 8/1, Thượng viện Mỹ bỏ phiếu 52-47 ủng hộ dự luật yêu cầu quân đội không thực hiện bất kỳ hành động thù địch nào tại Venezuela nếu không có sự chấp thuận của Quốc hội. Dự luật này, dù còn phải vượt qua Hạ viện và được Tổng thống ký phê chuẩn, đã thể hiện quan điểm mạnh mẽ của nhiều nghị sĩ rằng chỉ Quốc hội mới có thẩm quyền quyết định việc triển khai chiến tranh.
Thực tế khó khăn trong việc biến dự luật thành luật
Với đa số các nghị sĩ Cộng hòa trung thành với Trump, dự luật vẫn gặp rào cản lớn ở Hạ viện và trong việc thu hút chữ ký của Tổng thống. Tuy nhiên, kết quả bỏ phiếu đã cho thấy sự chia rẽ sâu sắc giữa các phe phái trong việc xác định ranh giới quyền lực giữa lập pháp và hành pháp.
Chiến lược của Đảng Cộng hòa sau cuộc bầu cử 2024
Đảng Cộng hòa đã kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện sau cuộc bầu cử tháng 11/2024, tạo điều kiện cho Trump triển khai chương trình nghị sự của mình mà không cần sự đồng thuận rộng rãi. Tuy nhiên, việc một số nghị sĩ Cộng hòa phản đối hoặc không tham gia bỏ phiếu cho thấy nội bộ đảng đang gặp áp lực từ các khu vực bầu cử dao động.
Những lời phát biểu nổi bật
“Tổng thống luôn có lợi thế khi hành động mạnh tay. Hạ viện có đến 435 thành viên, nên chắc chắn không thể phản ứng nhanh bằng ông chủ Nhà Trắng”, nghị sĩ Cộng hòa Don Bacon cho biết.
Thượng nghị sĩ Dân chủ Michael Bennet nhận định: “Với việc Cộng hòa kiểm soát lưỡng viện, ông Trump về cơ bản đã lấn át hoàn toàn Quốc hội”.
Chuyên gia luật hiến pháp Gillian Metzger (Trường luật Columbia) cảnh báo: “Chúng ta đang thấy rõ giới hạn của những cơ chế hiện có mà Quốc hội Mỹ sử dụng để kiềm chế người đứng đầu nhánh hành pháp. Câu hỏi đặt ra là Quốc hội có đủ quyết tâm để khẳng định mình hay không?”
Cuộc tranh cãi xung quanh các nghị sĩ Cộng hòa
Trong phiên bỏ phiếu, năm nghị sĩ Cộng hòa – Rand Paul, Lisa Murkowski, Todd Young, Susan Collins và Josh Hawley – đã đứng về phía các nghị sĩ Dân chủ, mở đường cho dự luật Quyền lực Chiến tranh. Trump ngay lập tức lên mạng xã hội cáo buộc họ “cướp đi quyền lực của chúng ta” và khẳng định họ “không bao giờ nên được bầu vào bất kỳ chức vụ nào nữa”.
Những nghị sĩ này phản hồi rằng họ đang bảo vệ thẩm quyền của Quốc hội, không phải tấn công Nhà Trắng. “Tôi ủng hộ cam kết của Tổng thống về việc tránh các cuộc chiến dài hạn, nhưng một chiến dịch ở Venezuela, dù không có chủ ý, vẫn đi ngược lại mục tiêu đó”, Todd Young cho biết.
Những hành động khác của Thượng viện
Thượng viện còn đồng ý dựng một bảng tưởng niệm các sĩ quan cảnh sát đã ứng phó cuộc bạo loạn tại Đồi Capitol ngày 6/1/2021 – một quyết định đi ngược lại cách Trump mô tả sự kiện này. Điều này cho thấy một số thành viên lưỡng đảng đang cố gắng tái khẳng định vai trò của lập pháp trong các vấn đề quốc gia quan trọng.
Hạ viện và các dự luật liên quan
Tại Hạ viện, 17 nghị sĩ Cộng hòa đã ủng hộ Đảng Dân chủ thông qua dự luật gia hạn trợ cấp cho Đạo luật Chăm sóc sức khỏe Giá phải chăng (ACA) ba năm, với kết quả 230-196. Động thái này phản ánh áp lực từ các khu vực bầu cử dao động, nơi y tế là vấn đề then chốt.
Hạ viện cũng tiến hành bỏ phiếu để đảo ngược quyền phủ quyết của Trump đối với hai dự luật liên quan bang Colorado và Florida, mặc dù không đủ 2/3 phiếu để thành công. Phát ngôn viên Nhà Trắng Charyssa Parent nhấn mạnh rằng quá trình này là quy trình hiến pháp bình thường.
Như Tâm (Theo Reuters, Politico, Washington Post)
