Quốc hội Pháp vẫn chưa thể thông qua dự luật ngân sách 2026, làm lộ rõ tình trạng tê liệt chính trị kéo dài.

Ngân sách khẩn cấp: Giải pháp tạm thời

Vào tối ngày 23/12, các nghị sĩ đã thông qua một đạo luật khẩn cấp để duy trì hoạt động của chính phủ trong tháng 1/2026, trong khi các cuộc đàm phán về ngân sách năm tài chính mới vẫn chưa đạt thỏa thuận. Đạo luật này, do Thủ tướng Sébastien Lecornu đề xuất vào ngày 22/12, nhằm ngăn chặn nguy cơ chính phủ phải rời nhiệm sở do không có nguồn tài chính.

Nguyên nhân sâu xa của bế tắc

Quân hội “treo” sau bầu cử sớm

Cuộc bầu cử sớm tháng 6/2024, do Tổng thống Emmanuel Macron quyết định giải tán Quốc hội để kìm hãm sự trỗi dậy của các lực lượng cực hữu, đã tạo ra một Quốc hội không có đa số rõ ràng. Với 577 ghế, ba khối lớn – liên minh cánh tả, khối trung hữu của Macron và Đảng Quốc gia (RN) – không thể hình thành liên minh chiếm đa số.

Chính phủ thiểu số và vòng quay thủ tướng

Khối trung hữu hiện chỉ sở hữu 120 ghế, buộc chính phủ Lecornu phải dựa vào sự ủng hộ của các khối khác. Để giành được sự đồng thuận của Đảng Xã hội, Lecornu đã đình chỉ cải cách hưu trí (từ 62 lên 64 tuổi), nhưng điều này lại làm mất lòng các nghị sĩ bảo thủ và một số thành viên trung hữu.

Hệ quả tài chính và chính trị

Theo báo cáo của INSEE (cơ quan thống kê Pháp) vào tháng 9, nợ công Pháp đã chạm mức 3,5 nghìn tỷ euro (khoảng 4 nghìn tỷ USD), xếp thứ ba trong khu vực đồng euro sau Hy Lạp và Italy. Nếu không có ngân sách quốc gia, chính phủ sẽ không thể chi trả lãi vay và các khoản chi thiết yếu, đẩy nguy cơ suy giảm xếp hạng tín dụng.

Giáo sư Benjamin Morel, Trường Đại học Paris‑Pantheon‑Assas, nhấn mạnh: “Một chính phủ chỉ dựa vào 120 nghị sĩ trong tổng số 577 người là không đủ để kiểm soát Hạ viện và sẽ kéo dài khủng hoảng chính trị.”

Triển vọng và các kịch bản tương lai

Phân tích của Wall Street Journal cho rằng Lecornu sẽ phải cân nhắc việc sử dụng các quyền lực hiến pháp đặc biệt để “vượt rào” Quốc hội, mặc dù ông đã cam kết không làm như vậy. Nếu các bên không đạt được thỏa thuận trong vài tuần tới, Pháp có thể phải áp dụng lại luật ngân sách tạm thời, như đã làm vào năm 2025.

Trong khi đó, phe bảo thủ tiếp tục thúc đẩy cắt giảm chi tiêu và giảm thuế, còn phe xã hội yêu cầu tăng thuế đối với người giàu và bảo vệ các chương trình phúc lợi xã hội. Sự chia rẽ này khiến việc đạt được một ngân sách cân bằng trở nên ngày càng khó khăn.

Với bối cảnh chính trị phức tạp và nợ công cao, các nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư quốc tế đang theo dõi sát sao từng diễn biến. Như Macron đã khẳng định trong cuộc họp nội các: “Chúng ta sẽ trình bày bản ngân sách sớm nhất có thể trong tháng 1.” Tuy nhiên, thời gian thêm vài tuần có thể vẫn chưa đủ để hàn gắn những rạn nứt sâu sắc trong Quốc hội.

Thanh Tâm (Theo France 24, WSJ)