Cuộc thi “Ý tưởng thiết kế mẫu nhà ở xã hội” – Cột mốc mới cho kiến trúc bền vững

Ngày 10/1/2026, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội đã công bố 44 ý tưởng xuất sắc, trong đó 7 giải nhất được xem là tiềm năng cao để trở thành mẫu thiết kế tiêu chuẩn quốc gia.

Những người đứng sau thành công

Cuộc thi do Bộ Xây dựng bảo trợ, Hội Kiến trúc sư Việt Nam chủ trì và Tạp chí Kiến trúc tổ chức thực hiện. Đây là sáng kiến trọng tâm của Hội Kiến trúc sư Việt Nam trong năm 2025, nhằm đưa kết quả nghiên cứu trực tiếp vào chính sách nhà ở xã hội, thay vì chỉ dừng lại ở giai đoạn học thuật.

Khung pháp lý và nhu cầu thực tiễn

Cuộc thi được khởi xướng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ qua Văn bản 120/TB‑VPCP (18/3/2025) và 419/TB‑VPCP (12/8/2025). Khi nhu cầu nhà ở xã hội ở các đô thị và khu công nghiệp ngày càng tăng, việc thiếu mẫu thiết kế tiêu chuẩn đã khiến chi phí đầu tư cao, thời gian cấp phép kéo dài và dự án chậm triển khai.

Tiêu chí đánh giá và giá trị E‑E‑A‑T

Ban Tổ chức nhấn mạnh ba tiêu chí chính: tính khả thi về chi phí, tính bền vững môi trường và khả năng thích ứng với bản sắc địa phương. Các dự án thắng giải đã trải qua quy trình kiểm chứng nghiêm ngặt, bao gồm thử nghiệm vật liệu mới (ví dụ: bê tông nhẹ sinh học) và mô‑đun xây dựng nhanh (thời gian thi công giảm 30%).

Danh sách 7 giải nhất – Điểm nhấn thiết kế

• Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Thuận Lợi (Tập đoàn Kim Oanh)
• Công ty Cổ phần Phát triển và Công nghệ BTIC
• Công ty Trách nhiệm hữu hạn Tốc độ Studio
• Công ty Trách nhiệm hữu hạn Bình Nguyên Đạt
• Công ty Cổ phần Kiến trúc Lập Phương (CUBIC)
• Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Thiết kế Xây dựng Việt Nam (đơn vị 1)
• Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Thiết kế Xây dựng Việt Nam (đơn vị 2)

Những mẫu thiết kế này chia sẻ chung các đặc điểm: mô‑đun khép kín, hệ thống thông gió tự nhiên, sử dụng vật liệu tái chế và tích hợp công nghệ quản lý năng lượng thông minh (IoT). Theo báo cáo ban đầu, nếu áp dụng rộng rãi, chi phí đầu tư có thể giảm tới 20% và thời gian hoàn thiện dự án rút ngắn 25%.

Những giải khuyến khích và tầm ảnh hưởng lâu dài

Ngoài 7 giải nhất, Ban tổ chức còn công bố 8 giải nhì, 8 giải ba và 21 giải khuyến khích. Tổng cộng 69 phương án đến từ 59 đơn vị đã được chấm điểm trong giai đoạn 23‑25/12/2025. Các ý tưởng này đa dạng từ nhà ở cao tầng đô thị tới nhà ở thấp tầng nông thôn, đều chú trọng vào:

• Giải pháp thông gió và chiếu sáng tự nhiên
• Không gian xanh xen kẽ
• Thích ứng với điều kiện khí hậu và bản sắc văn hoá địa phương

Triển khai thực tiễn và lợi ích kinh tế‑xã hội

Theo Ban Tổ chức, các mẫu thiết kế thắng giải sẽ được Bộ Xây dựng chuyển thành “Mẫu thiết kế tiêu chuẩn” và phân phối tới các tỉnh, thành phố. Điều này giúp:

• Rút ngắn thời gian cấp phép xây dựng từ 12 tháng xuống còn 6‑8 tháng
• Tiết kiệm trung bình 15‑20% chi phí vật liệu
• Đẩy nhanh quá trình cung cấp nhà ở xã hội, đáp ứng mục tiêu 1,5 triệu căn nhà xã hội đến năm 2030.

Nhìn chung, cuộc thi đã tạo ra một bước đột phá trong việc đưa kiến trúc sáng tạo vào thực tiễn, mở ra cơ hội cho các nhà đầu tư và địa phương triển khai dự án nhà ở xã hội nhanh hơn, sạch hơn và phù hợp hơn.

Tin, ảnh: Tuyết Mai (TTXVN)