Bộ Tài chính vừa trình Bộ Tư pháp dự thảo Nghị định sửa đổi ODA và vay ưu đãi, nhằm phân cấp quyền quyết định và rút ngắn thời gian phê duyệt xuống chỉ còn 1‑2 tháng.

Bối cảnh pháp lý hiện hành

Theo Nghị định số 242/2025/NĐ-CP, mọi thủ tục đàm phán, ký kết và sửa đổi các thỏa thuận vay ODA, vay ưu đãi phải được thực hiện qua quy trình chặt chẽ của Luật Điều ước quốc tế và Luật Tổ chức Chính phủ. Trước đây, quyết định cuối cùng luôn phải được Chủ tịch nước phê duyệt sau khi Bộ Tài chính báo cáo lên Chính phủ và Thủ tướng.

Quy trình truyền thống

• Bộ Tài chính chuẩn bị đề xuất và lấy ý kiến các thành viên Chính phủ.
• Chính phủ chuyển đề xuất lên Thủ tướng để báo cáo Chủ tịch nước.
• Chủ tịch nước ký quyết định cuối cùng.

Những thay đổi trọng tâm trong dự thảo

Phân cấp quyền quyết định

Dự thảo Nghị định mới cho phép Thủ tướng quyết định sửa đổi, bổ sung các thỏa thuận vay nhân danh Chính phủ trong những trường hợp không làm tăng nghĩa vụ trả nợ nước ngoài. Điều này giảm bớt gánh nặng cho Chủ tịch nước và rút ngắn thời gian phê duyệt từ 1‑2 tháng xuống còn vài tuần.

Quyền sửa đổi thỏa thuận vay không tăng nợ

Trong khuôn khổ Luật Quản lý nợ công sửa đổi, Bộ Tài chính sẽ có thẩm quyền chủ động thương thảo lại các điều khoản vay với nhà tài trợ nước ngoài, miễn là không làm tăng tổng mức nợ công. Điều này giúp tăng tính linh hoạt và đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn cho các dự án phát triển.

Tác động thực tiễn và lợi ích dự kiến

• Rút ngắn thời gian phê duyệt: Từ 1‑2 tháng xuống còn 2‑3 tuần, giảm thiểu độ trễ trong thực hiện dự án.
• Tăng tính linh hoạt: Bộ Tài chính có thể nhanh chóng điều chỉnh các thỏa thuận vay để phù hợp với điều kiện thị trường và yêu cầu của nhà tài trợ.
• Đảm bảo tuân thủ pháp luật: Phân cấp quyền quyết định vẫn tuân thủ Luật Điều ước quốc tế, Luật Tổ chức Chính phủ và Hiến pháp.
• Hỗ trợ thực hiện dự án: Giải ngân nhanh hơn giúp các dự án hạ tầng, giáo dục, y tế được triển khai đúng tiến độ.

Kết luận

Việc phân cấp quyền quyết định trong dự thảo Nghị định không chỉ đáp ứng yêu cầu pháp lý mà còn tạo ra môi trường thuận lợi cho việc huy động và sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi. Các nhà quản lý tài chính, doanh nghiệp và nhà đầu tư cần nắm bắt thay đổi này để tối ưu hoá quy trình vay vốn và đẩy nhanh tiến độ các dự án phát triển.

Bạn có ý kiến gì về đề xuất này? Hãy chia sẻ quan điểm của mình và theo dõi chúng tôi để cập nhật những phân tích sâu hơn về chính sách tài chính.