Đảm bảo nguồn điện ổn định trong giai đoạn cao điểm 2026‑2030 là ưu tiên hàng đầu để duy trì tăng trưởng kinh tế‑xã hội và an ninh năng lượng quốc gia.

1. Bối cảnh nhu cầu điện tăng mạnh

Năm 2025, nhu cầu tiêu thụ điện quốc gia đạt mức kỷ lục 54.370 MW, tăng 11,1% so với năm 2024. Đặc biệt, miền Bắc ghi nhận mức tiêu thụ 28.187 MW, tăng 10,7% so với cùng kỳ. Các dự án phát triển kinh tế‑xã hội 5 năm 2026‑2030, cùng các sự kiện quốc gia (Đại hội Đảng, bầu cử Quốc hội) sẽ kéo dài nhu cầu này lên cao hơn nữa.

2. Thách thức thời tiết và hạ tầng

• Thời tiết cực đoan: bão, mưa lớn, lũ lụt và nắng nóng kéo dài đã gây gián đoạn cung cấp điện ở nhiều khu vực.
• Hạ tầng truyền tải chưa đáp ứng kịp tốc độ tăng tải, đặc biệt ở miền Bắc và các khu vực nhập khẩu điện từ Lào, Trung Quốc.

3. Chỉ đạo cấp cao và khung pháp lý

Chỉ thị số 01/CT‑TTg ngày 18/1/2026 của Thủ tướng Phạm Minh Chính xác định nhiệm vụ cung ứng đủ điện và yêu cầu:

1. Huy động toàn bộ nguồn lực chính trị, tài chính và kỹ thuật để đẩy nhanh tiến độ các dự án nguồn điện và lưới truyền tải.
2. Thực hiện nghiêm các Nghị quyết 70‑NQ/TW (Bộ Chính trị) và 253/2025/QH15 (Quốc hội) về an ninh năng lượng.
3. Đảm bảo các doanh nghiệp nhà nước (EVN, PVN, TKV, Tổng công ty Đông Bắc) chịu trách nhiệm toàn diện trước Thủ tướng.

4. Giải pháp ngắn hạn cho năm 2026

Đẩy nhanh hoàn thiện các dự án trọng điểm

• Tăng công suất các trạm biến áp 500 kV: Phố Nối, Hòa Bình, Điện Biên, Sơn La 1, Sơn Tây, Bắc Ninh, Thái Bình.
• Hoàn thiện các tuyến dây 500/220 kV Nho Quan‑Phủ Lý‑Thường Tín và 220 kV Việt Nam‑Trung Quốc‑Móng Cái.
• Đưa vào vận hành đúng kế hoạch các nhà máy điện Yên Sơn, Đăk Mi, Vũng Áng II, Quảng Trạch I, Na Dương II.

Triển khai đồng thời các biện pháp tiết kiệm điện, dự trữ nhiên liệu LNG và xây dựng kịch bản ứng phó thời tiết cực đoan.

5. Định hướng dài hạn 2027‑2030

Thủ tướng đề ra các nhiệm vụ chiến lược:

• Rà soát, sửa đổi khung chính sách và pháp luật về phát triển điện lực, đặc biệt về giá điện, phí truyền tải và điều độ.
• Theo dõi tiến độ các dự án năng lượng sạch: nhiệt điện LNG, thủy điện tích năng, điện gió ngoài khơi, và chuẩn bị triển khai điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2.
• Thực hiện Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng, thủ tục đầu tư và giám sát chặt chẽ tiến độ.

6. Vai trò của doanh nghiệp và địa phương

Doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực năng lượng phải phát huy vai trò chủ đạo, tuân thủ Nghị quyết 79‑NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước. Các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương được giao nhiệm vụ:

• Thúc đẩy triển khai dự án nguồn điện lớn, đặc biệt các dự án công suất cao và lưới truyền tải.
• Giám sát chặt chẽ việc cấp giấy chứng nhận đầu tư, xử lý nghiêm các nhà thầu chậm trễ.
• Hỗ trợ tài chính, tín dụng thông qua Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và Bộ Xây dựng.

7. Kết luận và khuyến nghị

Việc bảo đảm điện ổn định trong giai đoạn 2026‑2030 không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là yếu tố quyết định cho an ninh năng lượng và tăng trưởng kinh tế quốc gia. Đề xuất các bên liên quan:

1. Tiếp tục giám sát và báo cáo định kỳ nhu cầu điện, đồng thời đưa ra các giải pháp dự phòng nhanh chóng.
2. Đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ năng lượng tái tạo và lưu trữ năng lượng để giảm phụ thuộc vào nguồn điện truyền thống.
3. Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và địa phương để loại bỏ mọi rào cản hành chính.

Quyết tâm và hành động đồng bộ sẽ giúp Việt Nam vượt qua các thách thức thời tiết, đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng và duy trì an ninh năng lượng bền vững.

Bạn có ý kiến gì về chiến lược điện lực quốc gia? Hãy để lại bình luận và chia sẻ bài viết để cùng nhau xây dựng một tương lai năng lượng ổn định.

Nguyên Thảo