Greenland đang đứng trước ngã rẽ lịch sử khi Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ phải sở hữu hòn đảo chiến lược này.

Trump công bố mục tiêu chiến lược tại Greenland

Vào ngày 22/12, Tổng thống Donald Trump tuyên bố rằng “Chúng tôi cần Greenland vì an ninh quốc gia, không phải vì khoáng sản” và đồng thời bổ nhiệm Thống đốc Louisiana Jeff Landry làm đặc phái viên về Greenland. Đây là động thái mạnh mẽ nhất của Trump trong việc biến hòn đảo tự trị của Đan Mạch thành một phần lãnh thổ Mỹ, một ý định đã được ông nhắc tới từ đầu nhiệm kỳ nhưng đã bị lãng quên trong năm qua.

Phản ứng của Greenland và Đan Mạch

Thủ hiến Greenland Jens‑Frederik Nielsen và Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ, khẳng định Greenland thuộc quyền quyết định của người dân địa phương và không cho phép bất kỳ quốc gia nào, kể cả Mỹ, can thiệp.

Vivian Motzfeldt, lãnh đạo cơ quan ngoại giao Greenland, nhấn mạnh: “Không có gì thay đổi ở Greenland. Tương lai của chúng tôi do người dân Greenland quyết định. Chúng tôi không phải người Đan Mạch, không phải người Mỹ và không mong muốn trở thành như vậy.”

Chiến lược địa chính trị và lợi ích tài nguyên

Greenland sở hữu trữ lượng phong phú các khoáng sản chiến lược như kẽm, lithium, graphite, niken và đồng – những nguyên liệu then chốt cho công nghệ xanh. Dù vậy, Trump lại tập trung vào khía cạnh an ninh, cho rằng “Nếu nhìn vào Greenland, bạn sẽ thấy tàu Nga và Trung Quốc xuất hiện khắp nơi”.

Chuyên gia Christopher Chivvis (Carnegie Endowment for International Peace) cảnh báo rằng việc Mỹ đẩy mạnh quyền kiểm soát có thể làm thay đổi chuẩn mực chủ quyền lãnh thổ quốc tế, tạo tiền đề cho các quốc gia khác theo đuổi chiến lược tương tự.

Triển vọng và rủi ro cho tương lai

Những nhà phân tích như Marc Jacobsen (Học viện Quốc phòng Hoàng gia Đan Mạch) cho rằng việc bổ nhiệm Landry và các nhà đầu tư Mỹ có thể gây phản tác dụng, khiến người dân Greenland ngày càng xem Mỹ là đối thủ thay vì đối tác.

Trong khi đó, các nước châu Âu – đặc biệt là Pháp và Thụy Điển – đã tái khẳng định chủ quyền của Greenland, và Liên minh châu Âu có thể tăng cường giám sát hoạt động của Mỹ tại khu vực Bắc Cực.

Kết luận

Tranh chấp Greenland không chỉ là cuộc đấu tranh về lãnh thổ mà còn phản ánh cuộc chiến lớn hơn giữa các cường quốc về an ninh và tài nguyên ở Bắc Cực. Nếu Mỹ tiếp tục áp lực, khả năng cao sẽ gặp phải phản kháng mạnh mẽ từ Đan Mạch, EU và chính người Inuit, khiến bất kỳ thỏa thuận nào đều phải trả giá cao.

Liệu Trump có thể biến ý định này thành hiện thực, hay Greenland sẽ duy trì độc lập và tự quyết? Câu trả lời sẽ quyết định một phần quan trọng của bản đồ địa chính trị trong thập kỷ tới.

Vũ Hoàng (Theo Hill, AFP, Reuters)