Nội dung chính
Thị trường lao động Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ, và đến năm 2030 những người sở hữu kỹ năng số và kỹ năng xanh sẽ chiếm ưu thế lớn nhất.
Công nghệ thông tin và kinh tế số – Trụ cột việc làm thập niên tới
Việt Nam đặt mục tiêu kinh tế số chiếm khoảng 30% GDP vào năm 2030. Từ tài chính, ngân hàng, sản xuất công nghiệp đến y tế và dịch vụ công, mọi quy trình đều phải dựa trên dữ liệu và nền tảng số. Điều này tạo ra một làn sóng nhu cầu nhân lực công nghệ liên tục tăng, giúp người có tay nghề công nghệ dễ dàng tìm việc hơn các giai đoạn trước.
Nhu cầu lao động trong IT đến 2030
- Lập trình viên (frontend, backend, full‑stack)
- Chuyên gia an ninh mạng
- Kỹ sư dữ liệu và chuyên viên AI/ML
- Chuyên gia phát triển sản phẩm số
- Kỹ sư điện toán đám mây
Theo dự báo, ngành công nghệ thông tin có thể cần tới ba triệu lao động vào năm 2030 – gần ba lần nhu cầu hiện tại. Các vị trí này được đánh giá là “khó tuyển” không chỉ ở các công ty công nghệ mà còn ở ngân hàng, thương mại điện tử, sản xuất và các cơ quan nhà nước.
Logistics và năng lượng tái tạo – Động lực từ chuyển đổi xanh
Logistics: Nhu cầu nhân lực bùng nổ
Logistics là “mạch máu” của nền kinh tế trong thời kỳ hội nhập sâu rộng. Dự báo đến 2030, ngành này sẽ cần hơn hai triệu lao động, bao gồm:
- Điều phối vận tải và quản trị kho thông minh
- Nhân viên giao nhận quốc tế
- Phân tích dữ liệu chuỗi cung ứng
- Chuyên viên tối ưu hoá mạng lưới cảng, đường sắt, đường bộ
GS.TS. Thái Văn Vinh (RMIT) cảnh báo nếu không cải tổ đào tạo, logistics sẽ tiếp tục đối mặt tình trạng thiếu nhân lực trầm trọng.
Năng lượng tái tạo: Việc làm xanh tiềm năng
Cam kết phát thải ròng “0” vào năm 2050 đang thúc đẩy mạnh mẽ các dự án điện gió, điện mặt trời và điện sinh khối. Các vị trí việc làm mới bao gồm:
- Kỹ sư năng lượng tái tạo
- Kỹ thuật viên lắp đặt và vận hành turbine gió
- Chuyên gia hệ thống lưu trữ năng lượng
- Chuyên gia môi trường và tư vấn ESG
- Nhân viên đánh giá tác động môi trường
Chuyên gia dự báo, Việt Nam có thể tạo ra hàng trăm ngàn việc làm xanh vào năm 2030, trong đó “kỹ năng xanh” (quản lý rủi ro môi trường, tiêu chuẩn bền vững, tuần hoàn tài nguyên) sẽ trở thành tiêu chí bắt buộc.
Y tế, chăm sóc sức khỏe và du lịch – Nhu cầu bền vững trong xã hội già hóa
Y tế: Các vị trí thiếu hụt nghiêm trọng
Dân số 60+ dự kiến sẽ đạt gần 18 triệu người vào năm 2030, kéo theo nhu cầu chăm sóc sức khỏe tăng mạnh. Các công việc có nhu cầu cao:
- Kỹ thuật viên xét nghiệm
- Kỹ thuật viên vật lý trị liệu
- Chuyên gia dinh dưỡng
- Nhân viên chăm sóc người cao tuổi
- Chuyên gia sức khỏe tâm thần
TS. Vương Ánh Dương (Cục Quản lý khám chữa bệnh) nhấn mạnh tỉ lệ điều dưỡng/10.000 dân của Việt Nam là thấp nhất trong ASEAN, tạo áp lực lớn cho hệ thống y tế.
Du lịch bền vững: Cơ hội việc làm mới
Việt Nam đặt mục tiêu đón hơn 50 triệu khách quốc tế và tạo 10,5 triệu việc làm trong ngành du lịch vào năm 2030. Các nghề đang tăng trưởng nhanh:
- Hướng dẫn viên du lịch xanh
- Quản lý khách sạn‑resort và trải nghiệm sinh thái
- Chuyên viên tổ chức sự kiện và du lịch sức khỏe
- Nhà quản trị điểm đến và marketing du lịch số
- Nhà phát triển sản phẩm du lịch kết hợp công nghệ
TS. Nguyễn Anh Tuấn (Viện Kinh tế du lịch) cảnh báo nếu không trang bị kiến thức môi trường và kỹ năng truyền thông xanh, du lịch xanh sẽ chỉ dừng lại ở khẩu hiệu.
Thị trường lao động 2026‑2030: Kỹ năng nào sẽ “lên ngôi”?
Doanh nghiệp đang chuyển từ tuyển dụng dựa trên bằng cấp sang tuyển dụng dựa trên kỹ năng. Theo khảo sát ManpowerGroup, khoảng 60 % lao động trẻ Việt Nam chưa đáp ứng đủ yêu cầu kỹ năng số, kỹ năng mềm và tư duy giải quyết vấn đề.
Kỹ năng số, kỹ năng xanh và kỹ năng mềm
- Kỹ năng số: Phân tích dữ liệu, lập trình cơ bản, quản trị nền tảng đám mây.
- Kỹ năng xanh: Hiểu biết về tiêu chuẩn carbon, quản lý vòng đời sản phẩm, ESG.
- Kỹ năng mềm: Giao tiếp (tiếng Anh), quản lý thời gian, làm việc nhóm, tư duy sáng tạo.
Việc học tập suốt đời, cập nhật công nghệ mới và rèn luyện khả năng thích ứng sẽ là chìa khóa để người lao động “đúng người, đúng việc” trong kỷ nguyên chuyển đổi số và xanh.
Kết luận
Nhìn chung, đến năm 2030, các ngành công nghệ thông tin, logistics, năng lượng tái tạo, y tế và du lịch sẽ tạo ra hàng triệu cơ hội việc làm. Người có kỹ năng số và kỹ năng xanh – cùng với ngoại ngữ và kỹ năng mềm – sẽ nắm bắt được phần lớn những vị trí này. Hãy bắt đầu đầu tư vào học tập và chứng chỉ ngay hôm nay để không bị bỏ lại phía sau.
Bạn đã sẵn sàng nâng cấp kỹ năng cho tương lai? Đăng ký nhận bản tin chuyên sâu về xu hướng việc làm 2030 và các khóa học uy tín ngay dưới đây.
